Kaçak-Korsan Ürün
Günümüzde maalesef
ki kaçak-korsan ürün kullanımı her alanda yüksek bir artış göstermektedir. Bu kaçak ürünler genellikle lisanslı orjinal
hallerine göre daha dayanıksız, daha çabuk bozulan ürünler olur. Aynı zamanda
ürünün lisans sahibi, ürünü yaratan kişininde emeği hiçe sayılır. Şimdi korsan
ürünü tanımlayalım biraz.
Kaçak-Korsan Ürün Nedir?
Warez ya da korsan ürünler, telif yasaları
çiğnenerek ticareti yapılan telif hakkı saklı materyaller. Bu tanım, genelde
arkadaşlar arasındaki peer-to-peer dosya paylaşımları veya özel sunucular
sayesinde büyük grupların dosya paylaşımlarından çok; telif hakkına sahip
materyallerin, organize gruplar tarafından yasadışı yayınlarını tanımlar.
Telifli ürünlerin kopyalanmasını, çoğaltılmasını ve dağıtımını yapan kişilere korsan,
yapılan işe korsancılık denmektedir.
Korsan Ürünün Yayılım
Süreci
İlk başlarda sadece çeşitli yeraltı bilgisayar grupları
tarafından kullanılan bu tanım, günümüzde internet kullanıcıları ve medya
sektöründe de sıkça kullanılır. Başlangıçta sadece yazılımları kapsayan bu
tabirler zamanla kitaptan filme birçok telifli ürünü kapsayacak şekilde
genişlemiştir.
Bir telif hakkı ihlali olan Warez çoğunlukla bir insanlık
suçu olarak kabul edilmekte ve cezalandırılmaktadır. Warez faaliyetlerine karşı
uygulanan kanunlar ve yaptırımlar ülkeden ülkeye büyük çeşitlilikler
gösterebilir. Buna rağmen genel olarak telif hakları ihlalleri dört ana
başlıkta toplanır, telif hakkı hâlen geçerli olan bir materyallerin izinsiz
üretimi, telif hakkı ihlali, telif hakkının bilerek ihlal edilmesi ve ticari
kazan ve/veya güç için telif hakkı ihlali.
Korsan Ürünle Savaç
MİLLETLERARASI Ticaret Odası’nın aktif inisiyatiflerinden
Sahtecilik ve Korsancılığın Durdurulması için İş Dünyası Eylemi’nin (BASCAP)
2013 yılında hazırlattığı “Taklit ve Korsanın Türkiye’deki Ekonomik ve Sosyal
Etkileri” çalışmasına göre; ithal edilen, yerel olarak üretilen ve dijital
olarak indirilen sahte, taklit ve korsan ürünlerin ekonomi içerisindeki toplam
değerinin Türkiye’de 10.6 milyar dolara ulaşarak GSYH’nin yüzde 1’ini aştığı
tahmin ediliyor. Yine bu çalışmaya göre, sahte, taklit ve korsanın devlete
doğrudan maliyeti 2.4 milyar dolar civarında bulunuyor. Sorunun bir diğer
sonucu da yaklaşık 135 bin iş kaybı ve 60 bin kişinin yeni iş bulamaması olarak
ortaya çıkıyor.
Lisanslı - Markalı
Ürün
Korsan ürünlerin arttığı bu zamanda hem kaliteli, sağlam
ürün kullanmak hemde ürün sahiplerinin emeğine saygı göstermek için lisanslı ve
markalı ürünler almaya özen göstermeliyiz. Biraz tanımlamak gerekirse ;
Marka
nedir?
Marka,
bir teşebbüs tarafından sunulan mal ya da hizmetlerin diğer teşebbüslerinkinden
ayırt edilebilmesini sağlayan işaretlerdir. Malları ve ya hizmetleri ayırmak
için kullanılan ayırt edici kelimeler, harfler, rakamlar, çizimler, resimler,
şekiller, renkler, logolar, etiketler ve ya bunların kombinasyonları marka
olarak tescil edilebilir.
Marka
tescilinin marka sahibine sağladığı haklar nelerdir?
Marka
tescili, sahibine, markayı tek başına kullanma hakkı ve izinsiz kullanılmasını
önleme yetkisi verir. Markanın tescil kapsamına giren aynı ve ya benzer mal ve
ya hizmetlerle ilgili olarak karıştırılma ihtimali olan, tescilli markanın
itibarından dolayı haksız avantaj elde edecek ve ya tescilli markanın ayırt
edici karakterine zarar verecek nitelikteki herhangi bir işaretin izinsiz
kullanımını önleme hakkı verir.
Tescilli
bir marka başkasına devir edilebilir, miras yolu ile intikal edilebilir,
kullanmak hakkı lisans konusu olabilir, rehin verilebilir ve ya teminat olarak
gösterilebilir.
Tescilli
olmayan markalar, markaların tescili ve korunması hakkında yasalarla getirilen
haklardan ve korumadan yararlanamazlar.
Markalar
üzerinde kullanılan işaretler ne anlama gelir?
Bir
markanın yanında ®, ™, SM ve ya benzer sembollerin kullanımı bir zorunluluk
değildir ve ek bir yasal konuma sağlamaz. Bununla birlikte bu tür kullanımlar,
söz konusu işaretin bir marka olduğu konusunda başkalarını bilgilendirmenin,
dolayısıyla ihlalcileri ve taklitçileri uyarmanın uygun bir yolu olabilir. ™ sembolü
bir işaretin marka olduğunu gösterirken ® sembolü marka tescil edildiği
zaman kullanılır. Hizmet markaları için ise SM sembolü kullanılır.
Marka
tescilini kim verir?
Türkiye’de
marka tescilini veren için tek yetkili kuruluş Türk Patent Enstitüsü’dür.
Marka
hakkının ihlal edilmesi durumunda olası cezalar nelerdir?
Markanın tescili markaya kendiliğinden koruma sağlamamakta
sadece bir hakkın tespiti ve tescili işlevi görmektedir. Dolayısıyla, markanın
başkaları tarafından haksız kullanımı ve marka hakkının ihlali durumunda marka
sahibinin bu tür haksız kullanımları takip ederek yetkili mahkemelerde açacağı
davalarla, tescilli markadan kaynaklanan haklarına dayanarak ihlalleri önlenmesi gerekmektedir.
Suçun niteliğine
bağlı olarak 1-4 yıl hapis, 15.570-51.150 YTL para, 1 yıldan az olmamak
kaydıyla işyerinin kapatılması ve bir yıla kadar ticaretten men cezaları
verilebilir.
Marka Başvuru Şartları
a) Başvuru sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri de içeren başvuru dilekçesi,
b) Markanın yayına ve çoğaltmaya elverişli örneği,
c) Markanın kullanılacağı malların veya hizmetlerin listesi,
d) Başvuru ücretinin ödendiğini gösterir belge aslı,
e) Sınıf veya sınıfların ücretinin ödendiğini gösterir belge aslı,
f) Marka vekili tayin edilmiş ise vekaletname,
g) Başvuru sahibi tüzel kişi ise imza sirküleri,
h) Başvuru sahibinin ticaretle uğraştığını gösterir belge,
Bir marka tescil başvurusunun geçerliliği için, başvuru ücretinin başvuru ile birlikte ödenmesi şarttır.
Her marka tescili için ayrı başvuru yapılması zorunludur.
